Komentarz do wzorca

 

Autor : Asys.kynol. BLANKA HORBATOWSKA GROCHOWICE 2007


Pochodzenie rasy :

Chart polski jest starą polską rasą psów myśliwskich , występującą na obszarze całej dawnej i współczesnej Rzeczypospolitej . Należy pamiętać , że obszar ten sięgał na południowym wschodzie po Chanat Krymski , na wschodzie Charków , Briańsk . Państwo polskie obejmowało zasięgiem i wpływami Litwę , Białoruś i Ukrainę . Tereny te szczególnie Ukraina z rozległymi stepami doskonale nadawały się do tradycyjnie polskich konnych polowań z chartami na lisa , zająca i wilka .

W obcej ( szczególnie rosyjskiej) i polskiej literaturze oraz ikonografii jest wiele dowodów mówiących o charcie i jego wielkim znaczeniu dla łowiectwa , jego użyteczności i powszechności występowania .

Można przypuszczać , że protoplaści chartów polskich przybyli z Azji Mniejszej wraz z najazdami plemion scytyjskich na nasze ziemie , które to są datowane na koniec VI w. początek V w. p.n.e .

Psy te z pewnością zasymilowały się z miejscowymi psami używanymi do polowań i wytworzyły, typ lekkiego , długonogiego psa na zające . W póżniejszym okresie wpływ na kształtowanie się charta na ziemiach polskich miały z całą pewnością psy w typie tazy , saluki . Polacy zawsze prowadzili ożywiony handel i wymianę z krajami wschodu ,a na hodowle zwierząt użytkowych takich jak konie , czy psy duży wpływ miały zwierzęta sprowadzane z Azji . Nie można również pominąć faktu zamieszkiwania na terytorium polski osadników ze „ Złotej Ordy” tatarów w XIV w. ich umiejętności i praktyka w hodowli chartów z pewnością odbiły się z kształtowaniu populacji chartów polskich .

Reasumując , stwierdzamy , że chart polski to potomek chartów azjatyckich jednakże na jego wygląd i cechy miały wpływ krzyżówki z miejscowymi psami przez co stał się on dostosowany do warunków środowiska i klimatu strefy umiarkowanej .

 

Budowa anatomiczna psa :

Opis rysunku:
1. - czaszka
2. - żuchwa
3. - kręg szczytowy
4. - 2. kręg szyjny
5. - 3. kręg szyjny
6. - łopatka
7. - kręgi piersiowe
8. - kość ramieniowa
9. - kość promieniowa
10. - łokieć
11. - śródstopie przednie
12. - staw palcowy
13. - żebra
14. - kręg lędźwiowy
15. - miednica
16. - kręg ogonowy
17. - kość udowa
18. - kość piszczelowa
19. - kość łydkowa
20. - staw skokowy
21. - śródstopie tylne
22. - krtań
23. - tchawica
24. - przełyk
25. - serce
26. - płuca
27. - wątroba
28. - żołądek
29. - śledziona
30. - nerki
31. - jelito cienkie
32. - jelito grube
33. - pęcherz moczowy
34. - jądra
35. - prącie

Komentarz wygląd ogólny proporcje :

Chart polski , to pies silny , wytrzymały , duży o dobrze zbalansowanym ciele i świetnych proporcjach ( wpisany jest w prostokąt oparty na dłuższym boku ) pozwalających nie tylko na szybki galop ,ale i na pokonywanie dużych odległości wyciągniętym kłusem .

Jest psem o okrywie włosowej dobrze chroniącej go przed zimnem , wilgocią i wiatrem , posiada też bardziej widoczną podściółkę tłuszczową w stosunku do innych chartów , przez co jego wygląd nie sprawia wrażenia przesadnej suchości .

Jednakże bez wątpienia posiada wszelkie atrybuty charta jak piękno i harmonie sylwetki , a także lekkość i płynność ruchu .

W wyglądzie ogólnym ważny jest także mocno widoczny wyraz płci , samiec powinien był wyrazisty samczy , suka delikatniejsza i sucza .

Sylwetka charta polskiego samca



 

Sylwetka charta polskiego samicy


WADY :

Pies zbyt długi – krótko nożny , zbyt krótki w typie sloughi – wysoko nożny , pies w typie krótkowłosego borzoja . Za mocny w budowie i limfatyczny , jak również suchy i delikatny . Mało elegancki , mało charci .

Komentarz głowa :

Chart polski ma długa głowę o aerodynamicznym kształcie .Część mózgowa czaszki jest umiarkowanie szeroka , charakterystycznie płaska z lekko i łagodnie zarysowanymi łukami nadoczodołowymi , łuki jarzmowe nie mogą być wydatne , bruzda czołowa jest płytka . Guz potyliczny jest wyczuwalny lub wyrazisty zależy to od typu głowy .Ucho osadzone jest jest dość nisko na poziomie oka , koniec rozłożonego wyciągniętego ucha sięga wewnętrznego kącika oka .
Nasada ucha jest zwinięta i złożona do tyłu wzdłuż szyi , jest dość mięsiste , średniej długości .

Chart polski może swobodnie zmieniać położenie uszu w zależności od stopnia pobudzenia i tak : stawiania uszu,podnoszenie ich w postawie dachowej są charakterystyczna dla tych psów ,a świadczy to także o doskonałym posługiwaniu się chartów polskich słuchem .

Przełom czołowy powinien być słabo zaznaczony , ale jednak widoczny , część czołowa przechodzi w linie kufy płynnie , podobnie linie boczne czaszki .

Kufa jest wypełniona , długa i mocna , nie może sprawiać wrażenia szpiczastej i słabej . Ważne są mocne szczęki i dobrze wyrażona żuchwa . Linia górna kufy może lekko wznosić tworząc szlachetny pożądany garbonos .

Trufla nosa jest duża , lekko wystaje poza wargi , fafle u charta polskiego są miernie rozwinięte i przylegające . Oczy wyraziste , kształtu migdałowego nieco skośnie osadzone ich wyraz jest bardzo żywy , czujny i zdradza olbrzymią inteligencje tej rasy .

WADY :

Czaszka okrągła ,wypukła , a także zbyt wąska , za głęboka bruzda czołowa , za bardzo uwydatnione łuki nadoczodołowe i jarzmowe .

Niewidoczny guz potyliczny , całkiem nie zaznaczony lub zbyt mocny stop .

Oko okrągłe , małe , trójkątne , z widoczna lużną powieką dolna .

Ucho nie złożone opadające cięzko po bokach głowy , ucho ze złożoną nasada , ale dalej nie składane .




 

Kufa zbyt wąska , żuchwa niewidoczna i słaba . Wyrażnie oddzielona kufa od czaszki , zbyt wydatne policzki , fafle zbyt duże .

Braki zębowe ( oprócz P1) , tyło zgryz , przodo zgryz , zgryz naprzemienny .

 

Komentarz szyja:

W kształcie owalna , silna , prosta , długa , nie może jednak sprawiać wrażenia za grubej , czy za krótkiej w stosunku do głowy i tułowia . Nie powinna też być zbyt długa , bo powoduje to zachwianie proporcji i wrażenie zbytniej finezyjności i słabości .Szyja ma być wzniesiona nad kłąb , a głowa skierowana do przodu .

WADY :

Noszenie szyi i zarazem głowy zbyt nisko na wysokości kłębu lub niżej , noszenie zbyt wysoko , jelenia szyja , zbyt cienka szyja , zbyt krótka i szeroka nadająca całej sylwetce ordynarny rys .

Komentarz linia górna ;

Linia łącząca szyje z kłębem jest łagodna , a sam kłąb słabo wysklepiony , ale dość długi i widoczny , kończy się w okolicy środkowych kręgów piersiowych . Sam odcinek piersiowy jest płaski , dopiero w części lędzwiowej lekko się wysklepia , u suk natomiast odcinek lędzwiowy może być całkowicie prosty . Ogólnie u obu płci powinien być silnie umięśniony , mocny i długi .

Część krzyżowa jest szeroka i silna , łagodnie spadzista w wyrazistymi guzami biodrowymi , nie mogą one jednak wyglądać tak , że pies sprawia wrażenie zbyt słabo umięśnionego lub wychudzonego (kłąb i guzy biodrowe powinny u stojącego swobodnie psa znajdować się możliwe w jednej linii ) .

Miednica jest ustawiona tak , aby jej kąt pochylenia gwarantował dobre ustawienie kończyn tylnych , a ustawienia poszczególnych kości względem siebie nadawały odpowiednia siłę kończyną tylnym , które są siłą napędowa wykorzystywana podczas biegu , budowa taka świadczy o wielkich możliwościach ruchowych charta polskiego .

Nasada ogona jest przedłużeniem linii grzbietu w spoczynku ogon jest noszony w dół z końcówka wygiętą w sierp lub zwinięta w pierścień . Charakterystyczny wygląd ogona dodaje całej sylwetce charta polskiego azjatyckiego i oryginalnego kolorytu .

W ruchu , czy stanie podniecenia chart polski powinien unosić ogon ku górze , co świadczy o jego odwadze i pewności siebie , nigdy jednak jego nasada nie może odchylać się prostopadle w stosunku do linii grzbietu . Ogon charta polskiego powinien być długi , jego końcówka powinna sięgać połowy śródstopia .

Komentarz linia dolna:

Klatka piersiowa jest bardzo pojemna , głęboka , powinna sięgać łokci , żebra muszą być dobrze wysklepione szczególnie rzekome , jednakże nigdy nie powinny sprawiać wrażenia beczkowatych , ustawione są skośnie w stosunku do kręgosłupa , mostek musi być długi , łagodnie zakończony co gwarantuje harmonijne przejście klatki piersiowej w dobrze podkasane podbrzusze . Front umiarkowanie szeroki , przedpiersie dobrze zaznaczone .

Górna linia

klatka piersiowa i podkasanie :


podkasanie dobermanie , krótki mostek

mostek ścięty

 

prawidłowe osadzenie i noszenie ogona w statyce

WADY :

Brak widocznego kłębu jak również zbyt wydatny kłąb . Łędzwie krótkie , zbyt wysklepione , co jest szczególnie dużą wada u suk , mocno ścięty zad , skośnie ustawiona miednica , co powoduje podstawianie kończyn tylnych podsiebnie . Ogon osadzony zbyt wysoko i noszony z nasadą uniesioną ponad linią grzbietu . Ogon skręcony jak u szpica lub zwinięty na bok , a także krótki ogon . Słabe dobermanie podkasanie , klatka piersiowa płytka , mostek skrócony , ścięty , żebra beczkowate . Przedpiersie wąskie i słabo wydatne .


Komentarz kończyny :

W przednich dobrze ukatowana łopatka , pomiędzy kością łopatki ,a ramienna kąt powinien wynosić około 95-110 stopni . Wierzchołek kości łopatki i wyrostek łokciowy powinien znajdować się względem siebie w linii prostej . Kończyny powinny być długie , suche , dobrze umięśnione , równoległe względem siebie . Śródręcze lekko kątowane . Palce wysklepione , zwarte .

Kończyny tylne długie , silne , dobrze kątowane ( około 95-110 stopni między kością udową ,a kością podudzia ) równoległe względem siebie , świetnie umięśnione . Udo i podudzie długie ( równej długości) , dobrze kątowany staw skokowy .

WADY:

Częstym problemem jest żle ustawiony nadgarstek , na zewnątrz lub do wewnątrz , lużne palce , podstawione łokcie , a także stroma łopatka co w znacznej mierze wpływa na ruch psa .Krowia i beczkowata postawa kończyn , Krótkie udo , słabe kątowanie .

Komentarz szata :

Chart polski jest psem krótkowłosym . Jego szata musi mu zapewnić doskonałą ochronę przez warunkami atmosferycznymi panującymi w naszym klimacie , czyli przed deszczem , wilgocią , wiatrem , mrozem . Składa się ona z dwóch warstw , gęstego (szczególnie zimą) podszertka i włosów okrywowych , w lecie szata jest bardziej miękka i nie tak obfita , jednak na szyi , kłębie , portkach i ogonie zawsze jest twarda i zwykle zachowuje się tam nawet latem podszerstek .

Długość włosa na poszczególnych partiach ciała jest różna i tak :

Głowa – łącznie z uszami , włos miękki bardzo krótki , przylegający .

Szyja – łącznie z frontem włos dłuższy ok.2-3,5 cm , twardszy , prosty , przylegający .

Tułów – włos twardy , trochę szorstki w dotyku od 3-5 cm najdłuższy na kłębie i grzbiecie , przechodzi w krótszy i delikatniejszy po bokach tułowia do najrzadszego pod klatka piersiową , brzuchu , spodniej stronie ud .

Kończyny – włos dość sztywny , krótki , przylegający , cechą charakterystyczną dla rasy gęsta i twarda szczotka na ogonie ( 5-10 cm ) i portki ( 4-6 cm) na tylnej stronie ud .

Włos na cały ciele powinien być przylegający i prosty , jedynie na kłębie i grzbiecie , gdzie jest najdłuższy może tworzyć lekkie pofalowania .

Wszelkie umaszczenia u charta polskiego są dopuszczalne , przy maściach rozjaśnionych ( płowa, błękitna i ich odcieniach ) może wystąpić jasny pigment warg , nosa , oprawy oczu oraz jasna ( np. bursztynowa) tęczówka oka , nigdy jednak niebieska !

WADY :

Wadliwy jest zarówno włos zbyt krótki bez podszerstka jak i zbyt miękki długi i jedwabisty . Niedopuszczalny jest włos szorstki , bez podszerstka , który odstaje od skóry nie chroniąc dostatecznie psa przed czynnikami atmosferycznymi . Wadliwy jest także włos matowy bez połysku w dotyku przypominający watę .

Komentarz ruch:

Chart polski porusza się harmonijnym , wydajnym , dobrze kryjącym przestrzeń kłusem . W ruchu jest dumny i spontaniczny , widać w nim chęć do współpracy z przewodnikiem . Cechą rasową jest częsta u charta polskiego zdolność do sznurowania, pies stawia kończynę tylną w śladzie kończyny przedniej , jest to również związane z bardzo charakterystyczna praca kończyn tylnych są one stawiane wąsko !

WADY :

Krótki wykrok ( drobienie) , zbyt szeroka akcja kończyn tylnych i przednich ( wyrzut kończyn przednich na boki w kłusie) , „rzucanie” luznymi nadgarstkami , zbyt ekspresyjne wymachiwanie kończynami przednimi , ale przy braku ich wydajności w ruchu . Brak koordynacji miedzy ruchem kończyn tylnych i przednich .

Komentarz charakter / zachowanie :

Chart polski to pies silnie dominujący , ale o zrównoważonej psychice . Nie może być lękliwy , ani agresywny w stosunku do ludzi . Posiada silny instynkt terytorialny co jest cechą typową dla rasy , a rzadką u chartów w ogóle , pilnując terenu nie waha się użyć zębów . Przy konsekwentnym i odpowiedzialnym prowadzeniu chart polski łatwo poddaje się woli właściciela oraz może stać się psem posłusznym i karnym. .

Chart polski nie jest psem wylewnym w stosunku do obcych , zachowuje w tym wypadku wyważoną rezerwę . Jednakże dla swojej ludzkiej rodziny ma nieskończenie wiele zaufania i jest bezgranicznie przywiązany .

Trzeba pamiętać również o tym ,ze chart polski był przez wielki selekcjonowany na cechy psa myśliwskiego . Wiąże się to z jego silnym instynktem łowieckim , który do dziś sprawia , że jest to doskonały pies coursingowy .

WADY :

Każdy niesprowokowany przejaw agresji w stosunku do ludzi , nieuzasadniona agresja do innych psów . Nadpobudliwość , lękliwość , ospałość , brak chęci współpracy z przewodnikiem , brak instynktu łowieckiego .